ΕΝΟΤΗΤΑ III.

Επικύρωση της ικανότητας «Αίσθηση πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητα»
Ο σκοπός της Ενότητας ΙΙΙ είναι:

Να αναπτύξει τις ικανότητες των λειτουργών νεολαίας να αξιολογούν και να επικυρώνουν τις δεξιότητες των νεαρών εκπαιδευόμενων σχετικά με την ικανότητα «Αίσθηση πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητα».

Οι βασικοί στόχοι της Ενότητας IΙΙ είναι:
  • να εξετάσει την εξέλιξη των διαδικασιών επικύρωσης στις χώρες της ΕΕ
  • να αναλύσει τις μεθόδους και τα οφέλη της επικύρωσης της μη τυπικής και άτυπης μάθησης των νέων
  • να παρουσιάσει τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες μη τυπικές μεθόδους αξιολόγησης των γνώσεων που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης των νέων
  • να εισάγει το διαδικτυακό εργαλείο αυτοαξιολόγησης για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των νεαρών εκπαιδευόμενων με λιγότερες ευκαιρίες στον τομέα της lifestyle επιχειρηματικότητας
  • να εισαγάγει τον Οδηγό Εκπαιδευόμενου «Γιατί η επικύρωση είναι σημαντική για μένα» ως εργαλείο για την αύξηση του κινήτρου των εκπαιδευόμενων για μάθηση και επικύρωση
  • να εισάγει το σύνολο των δεξιοτήτων και των γνώσεων, που περιλαμβάνονται στο τεστ για τους νεαρούς εκπαιδευόμενους «Αίσθηση πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητα».
  • να παρουσιάσει τη έννοια και τη δομή του Πορτφόλιου Γνώσεων για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των εκπαιδευόμενων.
Μαθησιακά αποτελέσματα της Ενότητας ΙΙΙ

Με την ολοκλήρωση της Ενότητας ΙΙΙ ο λειτουργός νεολαίας:

  • θα γνωρίζει τους κανονισμούς της ΕΕ σχετικά με την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης στο πλαίσιο της επιχειρηματικότητας
  • θα γνωρίζει διαφορετικά εργαλεία και μεθόδους για την αξιολόγηση και την επικύρωση της ικανότητας «Αίσθηση πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητα»
  • θα είναι εξοικειωμένος με το σύνολο των δεξιοτήτων και των γνώσεων που περιλαμβάνονται στο τεστ για τους νεαρούς εκπαιδευόμενους «Αίσθηση πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητα»
  • θα είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει το εργαλείο αξιολόγησης που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων των μαθητών, ώστε να εκτιμήσει τον αντίκτυπο της μαθησιακής διαδικασίας
  • θα είναι σε θέση να κινητοποιήσει τους εκπαιδευόμενους να επικυρώσουν την ικανότητά τους που αποκτήθηκε στο πλαίσιο των μαθημάτων του έργου SELF-E.
  • θα είναι σε θέση να παρουσιάσει στους νεαρούς εκπαιδευόμενους τον οδηγό «Γιατί η επικύρωση είναι σημαντική για μένα»
  • θα κατανοήσει τη σημασία του Πορτφόλιου Γνώσεων

Η επικύρωση εντός της ΕΕ


Πηγή εικόνας: Pixabay

Η σημασία που έχει για την Ευρώπη η ύπαρξη εξειδικευμένων και καταρτισμένων πολιτών εκτείνεται πέρα από την επίσημη εκπαίδευση στη μάθηση που αποκτήθηκε με τυπικούς ή μη τυπικούς τρόπους. Οι πολίτες πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξουν ότι έχουν μάθει να χρησιμοποιούν αυτή τη μάθηση τόσο για την επαγγελματική τους σταδιοδρομία όσο και για περαιτέρω εκπαίδευση και κατάρτιση. Οι χώρες πρέπει να δημιουργήσουν συστήματα που θα επιτρέπουν στα άτομα να προσδιορίζουν, να τεκμηριώνουν, να αξιολογούν και να πιστοποιούν (επικυρώνουν) όλες τις μορφές μάθησης, ώστε να μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν για την εξέλιξη της καριέρας τους και για περαιτέρω εκπαίδευση και κατάρτιση. Η σύσταση του Συμβουλίου για την επικύρωση, το 2012, ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν εθνικές ρυθμίσεις για την επικύρωση μέχρι το 2018. Οι ρυθμίσεις αυτές θα επιτρέψουν στα άτομα να αυξήσουν την ορατότητα και την αξία των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων τους που αποκτήθηκαν εκτός της επίσημης εκπαίδευσης και κατάρτισης: στη δουλειά, στο σπίτι ή σε εθελοντικές δραστηριότητες.

Η επικύρωση αποτελεί τη διαδικασία επιβεβαίωσης από αρμόδιο/εξουσιοδοτημένο φορέα ότι τα μαθησιακά αποτελέσματα (γνώση, δεξιότητες ή/και ικανότητες) που αποκτήθηκαν από ένα άτομο σε τυπικό, άτυπο ή μη τυπικό πλαίσιο έχουν αξιολογηθεί βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων και συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις ενός προτύπου επικύρωσης. Η επικύρωση συνήθως οδηγεί σε πιστοποίηση.

Υπάρχουν πολλά ευρωπαϊκά εργαλεία και αρχές για την επικύρωση, τα οποία εξασφαλίζουν την αναγνώριση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και καθιστούν την ομαδική και ανεπίσημη μάθηση ορατή:

  • Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων (EQF): Το EQF επιτρέπει τη σύγκριση της εθνικής γενικής εκπαίδευσης, της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μεταξύ τους και μεταξύ άλλων χωρών.
  • Ευρωπαϊκό Σύστημα Πιστωτικών Μονάδων για την Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET): Στόχος του ECVET είναι η αύξηση της απασχολησιμότητας, η προώθηση της γεωγραφικής και επαγγελματικής κινητικότητας, η αύξηση της συμβατότητας μεταξύ των διαφόρων συστημάτων ΕΕΚ.
  • Europass: Το Europass είναι μια συλλογή πέντε εγγράφων που στοχεύουν στην αύξηση της ορατότητας των προσόντων και της κινητικότητας των πολιτών στην Ευρώπη και στην παρουσίαση των ατομικών γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων με σαφή και κατανοητό τρόπο. Τα πέντε έγγραφα είναι το βιογραφικό σημείωμα, το διαβατήριο γλωσσών, η κινητικότητα Europass, το συμπλήρωμα πιστοποιητικού και το παράρτημα διπλώματος.
  • Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τη Διασφάλιση της Ποιότητας στην ΕΕΚ (EQAVET). Το EQAVET περιλαμβάνει διαδικασία διασφάλισης ποιότητας και βελτίωσης βάσει κριτηρίων ποιότητας.
  • Εθνικό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων (NQF). Η ύπαρξη εθνικών πλαισίων συμβάλλει στην ευκολότερη κατανόηση και σύγκριση των προσόντων σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα πλαίσιο αυτά μπορούν επίσης να ενθαρρύνουν τις χώρες να επανεξετάσουν και να μεταρρυθμίσουν την εθνική πολιτική και πρακτική για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη διά βίου μάθηση. Τα NQF ταξινομούν τα προσόντα ανά επίπεδο, με βάση τα μαθησιακά αποτελέσματα. Τα NQF επιτρέπουν στους ανθρώπους να κινούνται ευκολότερα μεταξύ ιδρυμάτων και τομέων εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Υπάρχει ένας τεράστιος τομέας εκπαίδευσης στην Ευρώπη, τόσο ιδιωτικός όσο και δημόσιος, με τα προσόντα να χορηγούνται συχνά εκτός των επίσημων εθνικών πλαισίων επαγγελματικών προσόντων. Τα τελευταία χρόνια, οι ευρωπαϊκές χώρες άρχισαν να διευρύνουν τα πλαίσια τους ώστε να περιλαμβάνουν και τη μη τυπική εκπαίδευση. Στόχος είναι τα πλαίσια να παρέχουν μια πιο ολοκληρωμένη επισκόπηση των υφιστάμενων πιστοποιητικών και διπλωμάτων, καθιστώντας δυνατή την καλύτερη επιλογή και συνδυασμό της αρχικής και της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Καθώς τα μαθησιακά αποτελέσματα αυξάνουν τη διαφάνεια των εθνικών συστημάτων και αποσαφηνίζουν τις σχέσεις μεταξύ των προσόντων, τα πλαίσια ενισχύουν όλο και περισσότερο την επικύρωση της μάθησης που αποκτάται εκτός της επίσημης εκπαίδευσης και κατάρτισης, για παράδειγμα στην εργασία και στον ελεύθερο χρόνο.


Πηγή εικόνας: Pixabay

Η αγορά εργασίας εντός της ΕΕ έχει αυξανόμενες απαιτήσεις όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του εργατικού δυναμικού, καθώς η ποιότητά του παίζει καθοριστικό ρόλο στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Επιπλέον, μεγάλο μέρος των εγγεγραμμένων ανέργων σε κράτη μέλη δε διαθέτουν προσόντα επικυρωμένα από επίσημα έγγραφα ή πιστοποιητικά, παρόλο που τα άτομα αυτά έχουν γνώσεις και δεξιότητες από μη τυπική ή άτυπη μάθηση. Ως εκ τούτου, η αποστολή της Ένωσης είναι να οικοδομήσει ένα ισχυρό σύστημα για την επικύρωση (αξιολόγηση, αναγνώριση) των γνώσεων και των δεξιοτήτων που αποκτώνται μέσω της μη τυπικής και άτυπης μάθησης.

Η βασική φιλοδοξία της ΕΕ, που καθορίζεται από τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», είναι η επίτευξη έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Αυτή η φιλοδοξία δε θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς να δοθεί έμφαση στην επικύρωση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων που αποκτήθηκαν σε μη τυπικές και άτυπες συνθήκες μάθησης. Η επικύρωση και η πιστοποίηση μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην καλύτερη αντιστοίχιση των δεξιοτήτων και της ζήτησης εργασίας, στην προώθηση της δυνατότητας μεταβίβασης των δεξιοτήτων μεταξύ εταιρειών και τομέων και στην υποστήριξη της κινητικότητας στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Μπορεί επίσης να συμβάλει στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, παρέχοντας τη δυνατότητα στους νέους που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο, τους ανέργους και άλλα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο, ιδίως τους νέους και τους ενήλικες με χαμηλή ειδίκευση, να βελτιώσουν την απασχολησιμότητά τους.

Αξιολόγηση


Πηγή εικόνας: Pixabay

Στην εκπαίδευση, ο όρος αξιολόγηση αναφέρεται στη διαδικασία κατά την οποία οι εκπαιδευτικοί και οι εκπαιδευτές χρησιμοποιούν μια ευρεία ποικιλία μεθόδων ή εργαλείων για τον προσδιορισμό, τη συγκέντρωση, την αξιολόγηση, τη μέτρηση και την τεκμηρίωση των ακαδημαϊκών επιτευγμάτων και γνώσεων, της μαθησιακής προόδου, της απόκτησης δεξιοτήτων ή των εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών. Ο πρωταρχικός στόχος της αξιολόγησης είναι η υποστήριξη της μάθησης των μαθητών και η βελτίωση της διδασκαλίας των εκπαιδευτικών.

Οι βασικοί στόχοι της αξιολόγησης είναι[1]:

  • Αξιολόγηση της επάρκειας βασικών δεξιοτήτων και γνώσεων
  • Εκτίμηση της προόδου σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα
  • Κατάταξη και βαθμολόγηση των μαθητών
  • Διάγνωση μαθησιακών δυσκολιών
  • Αξιολόγηση των μεθόδων διδασκαλίας
  • Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του μαθήματος
  • Κινητοποίηση των μαθητών να μελετήσουν και να βελτιωθούν
  • Προώθηση της κατανόησης των στόχων και των κριτηρίων

Ο όρος αξιολόγηση είναι πολύ γενικός και χρησιμοποιείται για να περιγράψει όλες τις δραστηριότητες που χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί για να υποστηρίξουν τους μαθητές τους καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Πολλά από τα εργαλεία και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της μη τυπικής και άτυπης μάθησης βασίζονται ή είναι παρόμοια με αυτά που χρησιμοποιούνται στην επίσημη εκπαίδευση και κατάρτιση.

[1] Newble D, Cannon R. A Handbook for Medical Teachers, 1994

Διάκριση μεταξύ των πιο κοινών ειδών αξιολόγησης:

  • Διαμορφωτική, αθροιστική αξιολόγηση και διαγνωστική αξιολόγηση

Ο κύριος στόχος της διαμορφωτικής αξιολόγησης είναι τόσο η υποστήριξη των διδακτικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων όσο και η λήψη ανατροφοδότησης από τους μαθητές σχετικά με την εκπαιδευτική διαδικασία. Χρησιμοποιείται για βελτίωση, όχι για σκοπούς βαθμολόγησης. Η διαμορφωτική αξιολόγηση βοηθά τους εκπαιδευτές να σχεδιάσουν καλύτερα τις διδακτικές τους δραστηριότητες, αναγνωρίζοντας σε ποιους τομείς δυσκολεύονται οι μαθητές και χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη. Βοηθά επίσης τους μαθητές να συνειδητοποιήσουν τα δυνατά τους σημεία και τις αδυναμίες τους, καθώς επίσης και να καθορίσουν τους τομείς όπου πρέπει να εργαστούν σκληρότερα για να αποκτήσουν νέες γνώσεις και δεξιότητες. Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα εργαλεία διαμορφωτικής αξιολόγησης είναι τα διαγνωστικά τεστ, τα κουίζ, οι προφορικές/γραπτές συνεδρίες ερωτήσεων απαντήσεων, κ.λπ.

Η αθροιστική αξιολόγηση πραγματοποιείται συνήθως στο τέλος μιας σειράς μαθημάτων/ενός έργου. Σε αντίθεση με τη διαμορφωτική, ο σκοπός της αθροιστικής αξιολόγησης είναι κυρίως να αξιολογήσει και να βαθμολογήσει τις θεωρητικές και/ή πρακτικές γνώσεις των μαθητών σε ορισμένους τομείς, συγκρίνοντάς τες με κάποιο πρότυπο ή σημείο αναφοράς. Αυτή η αξιολόγηση χρησιμοποιείται για να μετρήσει τι έχουν μάθει οι μαθητές και πώς το εφάρμοσαν στην πράξη. Οι πιο γνωστές μορφές της αθροιστικής αξιολόγησης είναι οι τελικές εξετάσεις και τα διαγωνίσματα, οι εργασίες, η διατριβή κ.λπ.

Όπως και η διαμορφωτική αξιολόγηση, η διαγνωστική αξιολόγηση αποσκοπεί στη βελτίωση της εμπειρίας του εκπαιδευόμενου και του επιπέδου προόδου του. Ωστόσο, η διαγνωστική αξιολόγηση κοιτάζει προς τα πίσω και όχι προς τα εμπρός. Αξιολογεί το τι γνωρίζει ήδη ο μαθητής και/ή τη φύση των δυσκολιών που μπορεί να έχει, οι οποίες, αν δε διαγνωσθούν, μπορούν να περιορίσουν το κίνητρό του για νέα μάθηση. Χρησιμοποιείται συνήθως πριν από τη διδασκαλία ή όταν προκύψει κάποιο πρόβλημα. Ο κύριος στόχος της διαγνωστικής αξιολόγησης είναι να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα ενός μαθήματος και να βελτιώσει την ποιότητά του.


Πηγή εικόνας: Pixabay

  • Αντικειμενική και υποκειμενική αξιολόγηση

Η αντικειμενική αξιολόγηση έχει τη μορφή ερωτήσεων με μία προκαθορισμένη σωστή απάντηση. Συνήθη είδη ερωτήσεων είναι οι ερωτήσεις ‘σωστό ή λάθος’, πολλαπλής επιλογής, τεστ, δοκίμια, σύντομες απαντήσεις, και αντιστοίχιση. Η αντικειμενική αξιολόγηση είναι κατάλληλη για την όλο και πιο δημοφιλή ηλεκτρονική ή διαδικτυακή μορφή αξιολόγησης.

Στην υποκειμενική αξιολόγηση δεν είναι μια μόνο διατύπωση ή σύνολο απαντήσεων η σωστή απάντηση. Υπάρχουν δύο παραλλαγές – οι περιορισμένες απαντήσεις και οι εκτεταμένες απαντήσεις. Οι περιορισμένες απαντήσεις απαιτούν σύντομες απαντήσεις, μόνο μερικές λέξεις ή προτάσεις. Οι εκτεταμένες απαντήσεις χρειάζονται μακροσκελείς απαντήσεις που επικεντρώνονται σε σημαντικές έννοιες του περιεχομένου και απαιτούν υψηλότερο επίπεδο σκέψης. Τα τυπικά εργαλεία αυτής της αξιολόγησης είναι οι εκθέσεις, οι σύντομες απαντήσεις, οι προφορικές εξετάσεις κ.λπ.

Και τα δύο είδη έχουν υπέρ και κατά. Τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της αντικειμενικής αξιολόγησης είναι τα εξής: οι απαντήσεις είναι πολύ σύντομες και εύκολο να βαθμολογηθούν από τον οποιονδήποτε, επιτρέπει την ευρεία δειγματοληψία, οι απαντήσεις δεν είναι αμφίσημες, οι δεξιότητες γραφής, ομιλίας και η ορθογραφία δεν αποτελούν παράγοντα για τους μαθητές, έχει μεγαλύτερη αξιοπιστία. Από την άλλη πλευρά, η αντικειμενική αξιολόγηση προωθεί τις εικασίες, χρειάζεται πολλές ερωτήσεις. η δημιουργικότητα και η έκφραση των εκπαιδευομένων είναι περιορισμένη και δεν αποκαλύπτει την πορεία της σκέψης και των λογικών διαδικασιών.

Η υποκειμενική αξιολόγηση καταργεί τελείως τις εικασίες, δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να επιδείξουν τις ικανότητές τους στο να αναπτύσσουν τη δική τους απάντηση ή επιχείρημα, δίνει στον εκπαιδευτή μια γενική εικόνα για το πώς οι μαθητές κατανοούν το υλικό, ενώ χρειάζονται πολύ λιγότερες παραλλαγές ερωτήσεων και συνδυασμούς. Ωστόσο, λόγω της υποκειμενικότητάς του, αυτό το είδος αξιολόγησης έχει χαμηλή εγκυρότητα και αξιοπιστία, απαιτεί πολύ χρόνο για την αξιολόγηση και τη βαθμολόγηση, δεν καλύπτει μεγάλο περιεχόμενο και οι μαθητές με κακές γλωσσικές δεξιότητες συνήθως αποτυγχάνουν.

  • Σύμφωνα με ένα πρότυπο αναφοράς

Η αξιολόγηση βάσει κριτηρίων μετρά την απόδοση ενός μαθητή στη βάση ενός σκοπού, ενός ειδικού στόχου ή ενός προτύπου. Η αξιολόγηση βάσει κριτηρίων χρησιμοποιείται συχνά, αλλά όχι πάντα, για να αποδειχθεί η ικανότητα ενός ατόμου (αν μπορεί να κάνει κάτι). Το πιο κλασικό παράδειγμα είναι η εξέταση οδήγησης.

Η αξιολόγηση βάση νόρμας συγκρίνει την επίδοση του εκπαιδευόμενου με άλλες ομάδες εκπαιδευόμενων ή άλλες «νόρμες»/σημεία αναφοράς – με άλλα λόγια συγκρίνει εκπαιδευόμενους. Τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι οι κατατακτήριες εξετάσεις, οι εισαγωγικές εξετάσεις και τα ΙQ τεστ.


Πηγή εικόνας: Pixabay
  • Επίσημη και ανεπίσημη αξιολόγηση

Η επίσημη αξιολόγηση συνεπάγεται συνήθως γραπτή αθροιστική αξιολόγηση: τεστ, διαγωνίσματα, εξετάσεις, δοκίμια. Σε μια επίσημη αξιολόγηση δίνεται αριθμητική βαθμολογία ή βαθμός με βάση την απόδοση των μαθητών, ενώ μια ανεπίσημη αξιολόγηση δεν παίζει ρόλο στον τελικό βαθμό του μαθητή. Μια ανεπίσημη αξιολόγηση συνήθως έχει τη μορφή διαμορφωτικής αξιολόγησης και μπορεί να περιλαμβάνει παρατήρηση, πίνακες ελέγχου, κλίμακες αξιολόγησης, πορτφόλιο, συμμετοχή, αυτοαξιολόγηση και συζήτηση. Η αξιολόγηση των εκπαιδευομένων δε γίνεται μόνο με επίσημο τρόπο (π.χ. διδασκαλία, τεστ, εξετάσεις κ.λπ.), αλλά και με άλλους ανεπίσημους τρόπους (π.χ. συνεδρίες καθοδήγησης, ημερολόγια, προφορική εξέταση, κ.λπ.), οι οποίοι συμπληρώνουν τους επίσημους.

Κοινές μέθοδοι αξιολόγησης

  • Τεστ/ Δοκίμιο αξιολόγησης

Το τεστ είναι το πιο συχνό και κλασικό εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται στην τυπική, μη τυπική άτυπη και άτυπη εκπαίδευση. Ο κύριος στόχος του είναι να μετρήσει το επίπεδο γνώσεων του μαθητή σχετικά με κάποιο εκπαιδευτικό υλικό ή θέμα. Ένα από τα πιο συχνά είδη τεστ είναι το τεστ πολλαπλής επιλογής.

Το τεστ είναι χρήσιμο εργαλείο σε όλα τα εκπαιδευτικά πλαίσια και χρησιμοποιείται κυρίως κατά την εργασία σε ομάδες. Έχει πολλά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Είναι αντικειμενικό, χρειάζεται λίγο χρόνο για να ολοκληρωθεί και να ελεγχθεί, έχει υψηλή αξιοπιστία και εγκυρότητα. Ωστόσο, ο εκπαιδευτής πρέπει να έχει κατά νου ότι σε αυτό το εργαλείο υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μαντέψει κάποιος τη σωστή απάντηση. Επίσης, το τεστ δεν μπορεί να ελέγξει προφορικές ή γραπτές δεξιότητες. μπορεί να ελέγξει μόνο τις γνώσεις

  • Έκθεση

Η έκθεση είναι μια παραδοσιακή μορφή αξιολόγησης που παίρνει τη μορφή γραπτού λόγου που συντίθεται ειδικά από τον μαθητή για να απαντήσει μια ερώτηση ή ένα θέμα που θέτει ο εκπαιδευτικός, συνήθως μέσα σε ένα καθορισμένο όριο λέξεων. Είναι εξαιρετικά ευέλικτο και εύκολο να τεθεί: δυστυχώς, αυτό οδηγεί επίσης σε πολλά εμπόδια που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των δεξιοτήτων και των γνώσεων των μαθητών (είναι πολύ υποκειμενική και χρονοβόρα). Τα κύρια πλεονεκτήματα των εκθέσεων είναι ότι μπορούν να αξιολογήσουν όλα τα επίπεδα των μαθησιακών στόχων και να ενθαρρύνουν την πρωτότυπη και δημιουργική σκέψη των εκπαιδευομένων.

Αυτή η μέθοδος αξιολόγησης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση της προόδου της ομάδας, πρέπει να πραγματοποιείται μόνο ατομικά. Αυτό που συνήθως αξιολογείται είναι η γνώση, αλλά θα μπορούσε επίσης να τροποποιηθεί για την αξιολόγηση των πρακτικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων.

  • Συζήτηση/διάλογος

Πηγή εικόνας: Pixabay

Η συζήτηση είναι μια αντιπαράθεση επιχειρημάτων μεταξύ δύο ομάδων ή ατόμων. Περιλαμβάνει την έρευνα και την ανάλυση ενός αμφιλεγόμενου θέματος στη βάση μιας σειράς προφορικών απόψεων και επιχειρημάτων από δύο αντίθετες ομάδες (μερικές φορές μπορεί να περιλαμβάνει και αλληλεπίδραση με το κοινό). Γενικά, οι συμμετέχοντες σε μια συζήτηση αποτελούνται από τρεις ομάδες: μία ομάδα που υποστηρίζει το θέμα της συζήτησης («Η καταφατική ομάδα»), μια ομάδα που αντιτίθεται στο θέμα της συζήτησης («Η αρνητική ομάδα») και μια ομάδα ακροατών. Οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στη διεξαγωγή των συζητήσεων. Μπορούν να αναλάβουν τον ρόλο εκείνου που συντονίζει τη συζήτηση, εξασφαλίζοντας ότι ο διάλογος διεξάγεται με τον κατάλληλο ρυθμό. Πρέπει επίσης να αξιολογήσουν τις επιδόσεις των μαθητών κατά τη διάρκεια της συζήτησης και να παράσχουν ανατροφοδότηση για να αναπτύξουν, στη συνέχεια, τις γνώσεις τους.

Η συζήτηση είναι μια καλή μέθοδος για τη βελτίωση της κριτικής σκέψης και της δημιουργικότητας των εκπαιδευομένων. Πρέπει να εφαρμόζεται σε ομάδες και θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως εργαλείο αξιολόγησης τόσο των δεξιοτήτων όσο και των γνώσεων. Ο εκπαιδευτής πρέπει να έχει σε βάθος γνώση του εργαλείου για να το χρησιμοποιήσει με ακρίβεια και να συγκεντρώσει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για την αξιολόγηση της προόδου των μαθητών.

  • Συνέντευξη

Η συνέντευξη περιλαμβάνει την αλληλεπίδραση κατά την οποία ένας εκπαιδευτής συλλέγει πληροφορίες από εκπαιδευόμενους με τη βοήθεια ερωτήσεων και απαντήσεων. Αυτού του είδους η αλληλεπίδραση μπορεί να αποτελέσει μια πλούσια πηγή πληροφόρησης για τον εκπαιδευτικό όσον αφορά το κατά πόσο ο μαθητής έχει κατανοήσει έννοιες και εφαρμόζει διαδικασίες που έμαθε από το μάθημα. Επίσης, παρέχει πολύτιμες πληροφορίες και οδηγίες για τον εκπαιδευτικό ώστε να κάνει τις απαραίτητες βελτιώσεις.

Το κύριο πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι ότι παρέχει εις βάθος πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο κατανόησης ενός συγκεκριμένου υλικού από το μαθητή. Τα κύρια μειονεκτήματα είναι ότι είναι χρονοβόρα και υποκειμενική, αφού οι πληροφορίες μπορούν να ερμηνευθούν με διαφορετικούς τρόπους.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται ατομικά και συνήθως αξιολογεί τις θεωρητικές γνώσεις. Ωστόσο, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για την αξιολόγηση των πρακτικών δεξιοτήτων, αν οι ερωτήσεις σχετίζονται με υποθετικές καταστάσεις στις οποίες τίθεται σε εφαρμογή η γνώση.

  • Παρατήρηση

Πηγή εικόνας: Pixabay

Η παρατήρηση χρησιμοποιείται για πρακτικά θέματα. Σε αυτήν, παρατηρούμε κάποιον να κάνει κάτι για να δούμε αν μπορεί να το κάνει σωστά. Η παρατήρηση είναι μια μέθοδος που αξιολογεί τις πρακτικές δεξιότητες και ικανότητες μέσω της επίδοσης. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση ομαδικών ή ατομικών αποτελεσμάτων, αλλά λειτουργεί καλύτερα στην αξιολόγηση ατομικής εργασίας.

Κατά την εφαρμογή αυτής της μεθόδου, ο εκπαιδευτής πρέπει να έχει κατά νου ότι είναι απολύτως απαραίτητη η ύπαρξη σαφών κριτηρίων αξιολόγησης: η αξιοπιστία διασφαλίζεται μόνο όταν όλοι οι συμμετέχοντες στη διαδικασία αξιολόγησης είναι ενήμεροι σχετικά με το τι παρατηρείται και ποια στοιχεία απαιτούνται για να προσδιοριστεί η επάρκεια. Η ανάπτυξη πρωτοκόλλων παρατήρησης δεν είναι λεπτομέρεια, αλλά κάτι το απαραίτητο.

  • Αξιολόγηση από συν-εκπαιδευόμενους

Στην αξιολόγηση από συν-εκπαιδευόμενους οι μαθητές αναλαμβάνουν την ευθύνη για την αξιολόγηση της εργασίας των συν-εκπαιδευόμενων τους στη βάση προκαθορισμένων κριτηρίων αξιολόγησης που έχουν θέσει οι εκπαιδευτές. Είναι ένα πολύ καλό εργαλείο που βοηθά τους μαθητές να αναπτύξουν δεξιότητες κρίσης και αυτογνωσίας. Η αξιολόγηση από συν-εκπαιδευόμενους θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση τόσο της ατομικής προσπάθειας όσο και των συνεισφορών στην ομαδική εργασία με τη βοήθεια μιας ευρείας ποικιλίας δραστηριοτήτων. Μπορεί να γίνει ανοιχτά, ενθαρρύνοντας τη σύγκριση και τη συζήτηση, ή ανώνυμα ανάλογα με την εργασία και το πλαίσιο.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που καθιστούν πολύ χρήσιμο αυτό το εργαλείο. Οι εκπαιδευόμενοι έχουν την ευκαιρία να μάθουν περισσότερα για την αξιολόγηση ως μέθοδο εκτίμησης των δεξιοτήτων και των γνώσεών τους. Επίσης, η μάθηση βελτιώνεται όταν οι μαθητές έχουν συμβάλει στα κριτήρια αξιολόγησής τους. Ενθαρρύνει και ενισχύει τη «βαθιά μάθηση». Οι μαθητές μπορούν να μελετήσουν τις επιτυχίες και τα λάθη των συν-εκπαιδευόμενων τους.

Αυτό το εργαλείο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε όλα τα είδη μαθησιακών περιβαλλόντων και με ομάδες σχεδόν οποιουδήποτε μεγέθους. Ανάλογα με το πλαίσιο, η αξιολόγηση από συν-εκπαιδευόμενους θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί τόσο για την αξιολόγηση και τη μέτρηση των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων όσο και της γνώσης.

  • Αυτοαξιολόγηση

Η αυτοαξιολόγηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία οι εκπαιδευόμενοι αναστοχάζονται για την επίδοσή τους και κρίνουν πόσο καλά έχουν αποδώσει σε έναν συγκεκριμένο τομέα. Η ανάπτυξη των δεξιοτήτων αναστοχασμού αναπτύσσει στους εκπαιδευόμενους τη δυνατότητα να εξετάζουν τις δικές τους επιδόσεις και να εντοπίζουν τα πλεονεκτήματα, τις αδυναμίες τους και τους τομείς που απαιτούν βελτίωση. Η αυτοαξιολόγηση μπορεί να δώσει πληροφορίες για το κατά πόσο οι μαθητές έχουν κατανοήσει το εκπαιδευτικό υλικό και μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό κενών στη γνώση των μαθητών. Μπορεί να είναι εξαιρετικά χρήσιμη στο να βοηθήσει τους μαθητές να αναπτύξουν δεξιότητες αναστοχασμού και κρίσης. Οι αυτοαξιολογήσεις χρησιμοποιούνται συχνότερα ως μέρος μιας διαδικασίας διαμορφωτικής αξιολόγησης, όχι ως μέρος αθροιστικής αξιολόγησης.

Η αυτοαξιολόγηση θα μπορούσε να γίνει σε πολλές μορφές – ερωτηματολόγια, τεστ, ημερολόγια, παρουσιάσεις κ.λπ. Συχνά χρησιμοποιείται μαζί με αξιολόγηση από συν-εκπαιδευόμενους. Εφαρμόζεται ατομικά ή ομαδικά και είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων και της γνώσης.

Όπως κάθε μέθοδος, η αυτοαξιολόγηση έχει μερικά μειονεκτήματα. Το βασικό είναι ότι είναι υποκειμενική, επειδή οι εκπαιδευόμενοι μπορεί να μην είναι ειλικρινείς και να υπερεκτιμήσουν ή να υποτιμήσουν τις επιδόσεις τους. Μπορεί επίσης να είναι πολύ χρονοβόρα για τους εκπαιδευόμενους και τα αποτελέσματα μπορεί να μην είναι ακριβή, αν οι εκπαιδευόμενοι δεν είναι εξοικειωμένοι με τα κριτήρια αξιολόγησης ή δεν τα καταλαβαίνουν πλήρως.

Πορτφόλιο γνώσεων

Ορισμός: από το portare (μεραφέρω) και το foglio (φύλλο χαρτιού). «Μια συλλογή από εργασίες του εκπαιδευόμενου, η οποία παρουσιάζει τις προσπάθειες, την πρόοδο και τα επιτεύγματά του σε έναν ή περισσότερους τομείς. Η συλλογή πρέπει να περιλαμβάνει τη συμμετοχή του εκπαιδευόμενου στην επιλογή περιεχομένου, τα κριτήρια επιλογής, τα κριτήρια αξιολόγησης των προσόντων και στοιχεία που να δείχνουν τον αναστοχασμό του εκπαιδευόμενου» (Paulson, Paulson, Meyer 1991).

Το πορτφόλιο περιλαμβάνει έγγραφα τα οποία έχουν συλλέξει οι εκπαιδευόμενοι προκειμένου να παρουσιάσουν δεξιότητες που έχουν αποκτήσει με διάφορους τρόπους. Περιέχει μια συλλογή υλικών που αποδεικνύουν τις δεξιότητες και τις γνώσεις που έχουν αποκτηθεί από προηγούμενη εμπειρία στην άτυπη και μη τυπική μάθηση, καθώς και συστάσεις από εργοδότες και προϊστάμενους, αξιολόγηση απόδοσης, βιογραφικό σημείωμα και άλλα έγγραφα. Χρησιμοποιώντας το πορτφόλιο ο αξιολογητής αναλύει μια σειρά πληροφοριών που παρέχονται από τους εκπαιδευόμενους. Οι εκπαιδευόμενοι ενδέχεται να χρειάζονται βοήθεια και συμβουλές κατά την προετοιμασία του πορτφόλιού τους.


Πηγή εικόνας: Pixabay

Το πορτφόλιο περιέχει δείγματα του έργου του εκπαιδευόμενου, τα οποία έχουν επιλεγεί και οργανωθεί για να δείξουν την πρόοδο της μάθησής του/της και την εξέλιξή του/της με την πάροδο του χρόνου ή για να αποτελέσουν δείγματα των καλύτερων εργασιών του/της. Μια σημαντική λέξη-κλειδί είναι ο αναστοχασμός: με τον αναστοχασμό, οι εκπαιδευόμενοι εντοπίζουν τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες του έργου τους (αυτοαξιολόγηση). Οι αδυναμίες στη συνέχεια γίνονται στόχοι βελτίωσης. Στην αξιολόγηση πορτφόλιου είναι η ποιότητα που μετράει, όχι η ποσότητα. Μια άλλη φράση-κλειδί είναι οι στόχοι μάθησης. Το κάθε πορτφόλιο πρέπει να αξιολογείται με βάση συγκεκριμένους μαθησιακούς σκοπούς ή στόχους.

Το πορτφόλιο μπορεί να βοηθήσει άτομα σε μειονεκτική θέση να βρουν δουλειά, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Η ανάπτυξη ενός πορτφόλιου είναι μια χρονοβόρα διαδικασία για το άτομο που ψάχνει δουλειά. Ωστόσο είναι μια δημοφιλής μέθοδος, καθώς οι υποψήφιοι έχουν τη δυνατότητα να επιδείξουν τις ικανότητές τους με έναν ευέλικτο και αυθεντικό τρόπο. Η αξιολόγηση πορτφόλιου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο καλά τεκμηριώνονται οι δεξιότητες του ατόμου γραπτά. Η μη καταγεγραμμένη ή άδηλη γνώση είναι πιο δύσκολο να προσδιοριστεί μέσω αυτής της μεθόδου, γεγονός που πρέπει να ληφθεί υπόψη στην απόφαση για τα εργαλεία που θα εφαρμοστούν σε μια διαδικασία επικύρωσης. Η μέθοδος πορτφόλιου μπορεί να είναι δύσκολη για ορισμένους και πρέπει να υποστηρίζεται από σχετικές πληροφορίες και καθοδήγηση.

Εργαλεία του έργου SELF-E για την επικύρωση της ικανότητας «Αίσθηση πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητα»

Το έργο SELF-E προτείνει δύο διαδικτυακά εργαλεία αξιολόγησης:

  • Το πρώτο, για αξιολόγηση της ικανότητας των λειτουργών νεολαίας να γίνουν μέντορες στην καθοδήγηση για lifestyle αυτοεργοδότηση και να υλοποιήσουν τα μαθήματα για νεαρούς εκπαιδευόμενους που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση.
  • Το δεύτερο, για αξιολόγηση της επιχειρηματικής ικανότητας των νεαρών ατόμων με λιγότερες ευκαιρίες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΕΑΕΚ).

Πηγή εικόνας: Pixabay

Το διαδικτυακό εργαλείο αυτοαξιολόγησης των λειτουργών νεολαίας αναπτύχθηκε με σκοπό την αξιολόγηση των ικανοτήτων τους που αναπτύχθηκαν στις Ενότητες I-III. Αυτό το τεστ πρέπει να γίνει δύο φορές: στην αρχή και στο τέλος των μαθημάτων. Κάνοντας το τεστ στην αρχή της εκπαίδευσης, ο λειτουργός νεολαίας μπορεί να προσδιορίσει το επίπεδο των γνώσεων και των ικανοτήτων του σχετικά με το εκπαιδευτικό υλικό. Στο τέλος του μαθήματος, το τεστ αυτοαξιολόγησης πρέπει να επαναληφθεί για να αξιολογηθεί η πρόοδός του στη μάθηση.

Στην προ-αξιολόγηση και την τελική αξιολόγηση αξιολογούνται τρεις πτυχές:

  • Γνώσεις για τη διαδικασία καθοδήγησης
  • Γνώσεις για τη lifestyle επιχειρηματικότητα
  • Γνώσεις για την επικύρωση της ικανότητας «Αίσθηση πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητα»

Το τεστ αποτελείται από 25 ερωτήσεις. Υπάρχουν 10 ερωτήσεις σχετικά με την αξιολόγηση της γνώσης για τη διαδικασία καθοδήγησης, 10 ερωτήσεις σχετικά με την αξιολόγηση των γνώσεων σχετικά με τη lifestyle επιχειρηματικότητα και 5 ερωτήσεις σχετικά με την αξιολόγηση των γνώσεων για την επικύρωση της ικανότητας «Αίσθηση πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητα» (συνολικά 25 κλειστού τύπου ερωτήσεις). Αυτό το εργαλείο αξιολόγησης διατίθεται δωρεάν στο διαδίκτυο. Δίδονται δύο επιλογές για κάθε ερώτηση: «Ναι» ή «Όχι». Μετά την απάντηση κάθε ερώτησης παρέχεται μια επεξήγηση. Μετά την ολοκλήρωση του τεστ, το σύστημα θα παρέχει τη συνολική βαθμολογία (ποσοστό). Μπορείτε να δείτε το εργαλείο αξιολόγησης εδώ.

Προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση των νέων-εκπαιδευόμενων σχετικά με τη δυνατότητα επικύρωσης των δεξιοτήτων τους, των γνώσεων και των ικανοτήτων τους, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον οδηγό για εκπαιδευόμενους “Γιατί η επικύρωση είναι σημαντική για μένα”. Αυτός ο οδηγός αποτελεί μέρος του εργαλείου αξιολόγησης για την επικύρωση της ικανότητας των εκπαιδευόμενων “Αίσθημα πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητας”  και συμβάλλει στην παρακίνηση των νέων-εκπαιδευόμενων να μαθαίνουν και να επικυρώνουν τις γνώσεις τους. Δείτε τον οδηγό για εκπαιδευόμενους εδώ.

Το δεύτερο μέρος του εργαλείου αξιολόγησης για την αξιολόγηση της επιχειρηματικής ικανότητας των νεαρών εκπαιδευόμενων είναι το ηλεκτρονικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης. Ο στόχος αυτού του εργαλείου αυτοαξιολόγησης είναι η αξιολόγηση των ικανοτήτων των νεαρών εκπαιδευόμενων που αναπτύχθηκαν μέσω υλικού μη τυπικής εκπαίδευσης προκειμένου να επικυρωθεί η ικανότητα τους ως προς την Αίσθηση της Lifestyle επιχειρηματικότητας. Η αξιολόγηση αποτελείται από 30 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής με περιεκτικές απαντήσεις. Το εργαλείο αξιολόγησης πρέπει να γίνει δύο φορές: στην αρχή και στο τέλος του κύκλου κατάρτισης. Δείτε το εργαλείο αξιολόγησης εδώ.

Με τη χρήση του διαδικτυακού εργαλείου αυτροαξιολόγησης, τον οδηγό για εκπαιδευόμενους “Γιατί η επικύρωση είναι σημαντική για μένα” και άλλες  μεθόδους οι λειτουργοί νεολαίας μπορούν να αξιολογήσουν τον εαυτό τους και να παρακινήσουν τους νέους να αναπτύξουν ένα ατομικό σχέδιο δράσης για να μπορέσουν να γίνουν Lifestyle επιχειρηματίες.


Πηγή εικόνας: Pixabay

Αυτή η ενότητα υποστηρίζεται από τις πρακτικές ασκήσεις/ομαδικές συζητήσεις, οι οποίες βασίζονται στη μεθοδολογία βιωματικής μάθησης. Αυτές οι πρακτικές ασκήσεις αναπτύχθηκαν για να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης στο πλαίσιο της τάξης, προκειμένου οι εκπαιδευόμενοι να εμβαθύνουν στις γνώσεις τους σχετικά με τη θεωρία που παρουσιάζεται στην Ενότητα ΙΙΙ.
Αναφορές